Logo
  माघ २५, २०७९ बुधबार

भारतीय मिडियामा नयाँ फण्डा ‘कोरोना जेहाद’



भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले कोरोना भाइरस संक्रमण नियन्त्रण गर्न मार्च २५ तारिकबाट लागू हुने गरी भारतभर लकडाउनको घोषणा गरे । मोदीले आकस्मिक रुपमा गरेको घोषणाबाटमानिसले खाद्य तथा औषधि व्यवस्थापन गर्न वा आफ्नो थातथलोमा फर्कने समयनै पाएनन् ।

मोदीले लकडाउन घोषणा गरेको तीन घण्टापछिबाट लागू भएकाले दैनिक किनी खाने वर्गले कुनै जोहो गर्न पाएनन् । न त उनीहरु आफ्नो पुरानो थातथलो फर्कन नै पाए । भारतमा शहरमा भएका लाखौँलाख मजदुर बिचल्लीमा परे । उनीहरुसँग काम र माम दुवै नभएपछि आआफ्नो थातथालोमा फर्कन लाखौँ लाख मजदुर सडकमा निस्किए ।

लकडाउनको दोस्रो दिनबाट राजधानी दिल्लीबाट उत्तरप्रदेश, बिहार, राजस्थान, हरियाणा लगायतका लागि सयौँ किलोमिटरको यात्रा गर्न मजदुर बालबच्चासहित सडकमा निस्किए । तेस्रो र चौथो दिन अझ लाखौँ लाख मजदुर दिल्लीको सडकमा गाउँ फर्कन निस्किए । तब, त्यो यात्रालाई रोक्ने प्रहरीले आँट गर्न सकेन ।

बिना तयारी वा कुनै अवसर नै नदिई आकस्मिक रुपमा गरिएको लकडाउनको परिणाम भएको भन्दै सोसल मिडिया र मूलधारका केही मिडियाले मोदी सरकार र दिल्लीको अरबिन्द केजरीवालसरकारको आलोचना गरे । प्रधानमन्त्री मोदीले त्यो घटनाप्रति रेडियो कार्यक्रमबाट माफी माग्नु पर्यो ।

मिडियामा कोरोना जेहादको फण्डा
दिल्लीका सडकमा लाखौँ लाख मजदुर उत्तरप्रदेश र बिहारको ११ सय किलोमिटरसम्मको पैदल यात्राको सोसल मिडिया, यूट्यूब, केही अनलाइन र टेलिभिजनमा व्यापकता पायो । भारतको मुख्य सञ्चार एजेण्डा मजदुरको पलायन बन्यो । तर, त्यो एजेण्डालाई मूलधारका अधिकांश मिडियाले मोदी सरकारको कमजोरीको रुपमा देखाएनन् । त्यो पीडालाई सामान्य रुपमा प्रस्तुत गरे । कतिपय मिडियाले दिल्ली सरकारको कमजोरीले गर्दा मजदुर सडकमा आएको टिप्पणी गरे ।

निर्वाचनपछि मोदी लाइनमा भएकाले मोदी समर्थक मिडियाले अहिले केजवरीवालको धेरै आलोचना गर्दैनन् । मजदुरको त्यो कहालीलाग्दो पलायनको एजेण्डालाई किनाराकृत गर्न भारतीय मिडियाले पाकिस्तानको फण्डा अघि सारियो । पाकिस्तानमा भारतको भन्दा धेरै मृत्यु भएको, मानिसको मृत्यु भएपनि इमरान खान सरकारले लकडाउन गर्न नसकेको, प्रधानमन्त्री इमरान खान लकडाउनविरोधी रहेको, गरिबलाई बाँडेको खाद्यान्न हिन्दुलाई नदिएको जस्ता अनर्गल प्रचार र आलोचना गरे ।

दिल्लीबाट पलायन भएका मदजुर

भारतका सडकमा सयौँ किलोमिटर पैदल यात्रा गर्ने हिन्दु मजदुर भोकै मर्दैछन्, तिनको पीडा नदेख्ने, मजदुर भोकभोकै पलायन भएको विषयमा मोदीलाई प्रश्न नगर्ने भन्दै सोसल मिडियाबाट तीव्र आलोचना भयो । लाखौँ मजदुरले कोरोना संक्रमण गराउने विषयमा भारतीय मिडियाले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् तर खासै आलोचना गरेनन् । तर, निजामुद्दिनको विषयलाई राष्ट्रिय मुद्दा बनाएका छन् ।

मूलधारका मिडियाले पाकिस्तानी एजेण्डाले काम नगरेपछि लगत्तै चिनियाँ एजेण्डा सतहमा आयो । मोदी निकटका पत्रिका र टेलिभिजन च्यानलले चीनले संसार खत्तम पार्न कोरोना नामको जैविक हतियार फैलाएको आरोप लगाए । सुपर पावर हुन चीनले षड्यन्त्र गरेको, कोरोना संक्रमणपछि अमेरिकाजस्ता शक्तिशाली देश खोपको अनुसन्धानमा लागे ।

तर, चीन मास्क, पीपीइ, किटबक्स, भेन्टिलेटरको व्यापार गर्न थाल्यो भनेर फण्डा निकाले । चीनले उत्पादन गरेको कारोना भाइरस टेस्ट गर्ने किटले काम नगरेको भन्ने अमेरिका लगायतका केही पश्चिमा देशले गरेको आलोचनालाई भारतीय मिडियाले पनि पछ्याए ।

भारतीय मिडियाले विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) चीनले गरेका गल्ती लुकाउन लागेको आरोप लगाए । चीनले कोरोना संक्रमण फैलाउन गरेको काममा ध्ज्इ साक्षी बनेको जस्तो तल्लो स्तरको आरोप लगाए ।

मूलधारका अधिकांश मिडियामा हिन्दु मुस्लिम, भारत चीन वा भारत पाकिस्तान नियमित एजेण्डा हुन् । त्यसमा हिन्दु मुस्लिम स्थायी एजेण्डा हो । फण्डाका कुनै एजेण्डा कति टिक्छ भन्ने कुरा सोसल मिडियाले निर्धारण गर्न थालेको छ । मोदी समर्थक मिडियाले उठाएका एजेण्डा सोसल मिडियामा टिकाउ भए, त्यसले निरन्तरता पाउँछ । आलोचना भए एजेण्डा बदलिन्छ ।

पाकिस्तान, चीन, WHO को फण्डाले पनि दिल्लीका सडकबाट पलायन भएका मजदुरको मुद्दा उठ्न नछाडेपछि मंगलबारबाट नयाँ फण्डा सुरु भएको छ । दिल्लीको निजामुद्दीनमा १६ देशका मुस्लिम समुदायको अन्तर्राष्ट्रिय धार्मिक भेला । मार्च १३ देखि २२ तारिखसम्म निजामुद्दीनमा प्रत्येक वर्ष अन्तर्राष्ट्रिय धार्मिक भेला भएको थियो । त्यहाँ लगभग तीन हजार मुस्लिम समुदायका मानिस सहभागी थिए ।

दिल्ली सरकारले मार्च १६ तारिखमा ५० भन्दा बढी भेला हुन नपाउने भनेर प्रतिबन्ध लगाएपनि निजामुद्दीनको सभा भने निर्बाध रुपले सञ्चालन भएको थियो । जब त्यसमा सहभागी तेलंगनाका एकको मृत्यु भयो, तब मुस्लिमविरुद्ध भारतीय मिडियाले आगो ओकल्न थाले । १९ गतेसम्ममा तेलंगनाका ७ र कस्मीरका १ गरी ८ जनाको कोरोना संक्रमणबाट मृत्यु भएको बताइउको छ । सहभागी सयौँलाई क्वारेन्टाइनमा राखिएको छ ।

मोदी समर्थक मिडियालाई यो विषय अहिले हटकेक भएको छ । मिडियाका लागि यो घटना हटकेक हुने विषय हुँदै हो । तर, मुस्लिम देशले कोरोना जेहाद सुरु गरेका हुन् । भारतलाई समाप्त पार्ने मुस्लिम देशले षड्यन्त्रको रुपमा तर्क मिडिया र सोसल मिडियामा अफवहा फैलिएको छ । ट्वीटरमा कोरोना जेहाद ट्रेन्ड भएको छ । वाट्सेपमा कोरोना जेहाद ट्रेन्डिङ भएको छ । एउटा धार्मिक संस्थाले गरेको कमजोरीलाई हिन्दु–मुस्लिमको लेपन लगाउनु भारतीय मिडियाले पुरानै रोग दोहोर्याएका छन् ।

भारतका मिडिया हेर्दा लाग्छ, मोदी मुस्लिमले फैलाएको कोरोनाका विरुद्ध युद्ध गर्दैछन् । जनताले यो युद्ध जित्न साथ दिनु पर्छ । पाकिस्तान, चीन र धजय बिरुद्धका एजेण्डा विकाउ नभएपछि अहिले कोरोना जेहाद चल्न थालेको छ । यो एजेण्डामा मोदी समर्थकले मात्र होइन, अन्यले पनि संस्थाको कमजोरीलाई समुदायको अपराधको रुपमा चित्रण गरिएको छ ।

मिडियामा निजामुद्दीनको धार्मिक भेलालाई तालिवानी हमला भनेर टिप्पणी गरेका छन् । मिडिया र बिजेपी नेताको आलोचना र घृणाले निजामुद्दीनको धार्मिक भेला विषयमा सोसल मिडियामा पनि आलोचना भएको छ । सत्ताधारी पार्टीले धार्मिक सहिष्णुताभन्दा घृणा ओकल्ने काममा घिउ थपेको छ ।

निजामुद्दिनको धार्मिक साभाका सहभागी

मुस्लिम समुदायमा घृणा र आक्रोश व्यक्त गर्ने राम्रो मसला भएको छ । कोरोना जेहाद भारतका मिडियामा केही सातासम्म चल्नेछ । जनसमर्थन पाएको कोरोना जेहाद फण्डाले मोदीका पक्षमा अर्को दर्बिलो एजेण्डा नपाउन्जेल भारतीय मिडियाले विश्रामलिने छाँट छैन ।

सरकारले लकडाउन गर्नुभन्दा अघिनै आयोजना गरिएको कार्यक्रममा बिरामी देखिनु कुनै धार्मिक अपराध थिएन । तर, अहिले भारतमा निजामुद्दीनमा भएको धार्मिक सभा मुस्लिम समुदायप्रति घृणा व्यक्त गर्ने साधन बनेको छ । मिडिया र राजनीतिक पार्टीले कुनै सम्यमता देखाएका छैनन् । आलोचनाबाट बच्न भारतीय राष्ट्रिय कँग्रेसले कुनै प्रतिक्रिया व्यक्त गरेको छैन ।

यद्धपि, एकखाले बुद्धिजीवीले कमजोरी गर्ने पक्षलाई कानुनी कारवाही गर्नुको सट्टा मुस्लिम धर्म र समुदायलाई आरोपित गर्नु दुर्भाग्यपूर्ण भएको भन्दै आलोचना गरेका छन् । धार्मिक सभा मुस्लिमको मात्र होइन, तिरुपति मन्दिर जस्ता एक दिन लाखौँको भिड लाग्ने मन्दिर पनि बन्द नभएकाले पनिनिजामुद्दीमको घटनालाई हिन्दु मुस्लिमको रुपमा हेर्न नहुने भन्दै आएका छन् । आयोजकको लापरवाही भएपनि त्यसलाई धार्मिक रङ दिनु नहुने विचार व्यक्त गरेका छन् । कोरोनाले कुनै जात, धर्म, वर्ण वा लिङ्ग भन्दैन ।

तर, निजामुद्दीनको धार्मिक सभा भारतमा मुस्लिम समुदायलाई तह लगाउने नयाँ हतियार बनेको छ । नागरिकता कानुनको विरोधमा साहिनबाग कब्जा गरेर मुस्लिम समुदायले गरेको प्रतिरोधको मिडिया, सरकार र बिजेपीले बदला लिने काम गरेका छन् । सत्तामा बसेर अल्पसंख्यकप्रति अनुदार हुने बिजेपीको चरित्रले भारतमा राजनीतिक हिंसा र घृणालाई मलजल पुगेको छ ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्