काठमाडौं, ५ कार्तिक । विजयादशमीका दिन टीका थाप्न नभ्याएका आफन्त तथा चेलीबेटीहरूले आज पनि मान्यजनबाट टीका, जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गरिरहेका छन्।
आश्विन शुक्ल एकादशी अर्थात् पापाङ्कुशा एकादशीदेखि कोजाग्रत पूर्णिमासम्म टीका लगाउने परम्परा नेपाली समाजका कतिपय स्थानमा रहिआएको छ।
दसैँको मुख्य दिन घर पुग्न नसकेका छोरीचेली, आफन्त तथा टाढा रहेका परिवारका सदस्यहरू यस अवधिमा टीका थाप्न आउने गर्छन्। त्यसैले विजयादशमीपछि पनि घरघरमा टीका लगाउने र आफन्तसँग भेटघाट गर्ने क्रम जारी रहन्छ।
पापाङ्कुशा एकादशीको धार्मिक महत्त्व
हिन्दु पात्रोअनुसार आश्विन शुक्ल पक्षको एघारौँ तिथिलाई पापाङ्कुशा एकादशी भनिन्छ। वैष्णव परम्परामा यस दिन भगवान् विष्णुको पद्मनाभ स्वरूपको पूजा आराधना गर्ने धार्मिक मान्यता छ।
धार्मिक विश्वासअनुसार यस दिन व्रत बस्ने, पूजा–पाठ गर्ने, फलाहार ग्रहण गर्ने तथा एकादशीको महात्म्य श्रवण गर्ने चलन छ। बिहान स्नान गरी चोखो वस्त्र धारण गरेर पूजा आराधना गर्ने परम्परा पनि रहेको छ।
दान र परोपकारको महत्त्व
पापाङ्कुशा एकादशीमा आफ्नो क्षमताअनुसार दान, धर्म र परोपकारका कार्य गर्दा पुण्य प्राप्त हुने धार्मिक विश्वास छ। गरिब, दुःखी तथा असहायलाई सहयोग गर्नु पनि यस दिनको महत्त्वपूर्ण पक्ष मानिन्छ।
यस दिन भगवान् विष्णुको पूजा, विष्णु सहस्रनाम पाठ, भजन–कीर्तन तथा धार्मिक कथा श्रवण गर्ने चलन छ।
यसरी पापाङ्कुशा एकादशी धार्मिक आस्था र उपासनासँगै दसैँको पारिवारिक भेटघाटको परम्परासँग पनि जोडिएको छ। कोजाग्रत पूर्णिमासम्म मान्यजनबाट टीका, जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गर्ने चलनले आफन्तबीचको आत्मीयता र पारिवारिक सम्बन्धलाई थप प्रगाढ बनाउँछ।
